जब सेवा भन्दा पद ठूलो हुन पुग्छ, तब ख्रीष्टियन विश्वास कमजोर र प्रभावहीन बन्छ

• डा. शिवहरि भट्टराई

भूमिका :

ख्रीष्टियन विश्वासको केन्द्रमा पद, प्रतिष्ठा वा अधिकार होइन, सेवा, प्रेम र समर्पण हुन्छ । प्रभु येशू ख्रीष्टले आफ्नो जीवनद्वारा सिकाउनुभएको नेतृत्वको नमूना सेवामूलक नेतृत्व (Servant Leadership) थियो । तर जब मण्डली, ख्रीष्टियन संस्था वा सेवकहरूको ध्यान सेवाबाट हटेर पद, शक्ति, प्रतिष्ठा र अधिकारतर्फ केन्द्रित हुन थाल्छ, तब ख्रीष्टियन विश्वासको वास्तविक शक्ति कमजोर हुन थाल्छ । आज धेरै ठाउँमा “म कसरी सेवा गर्न सक्छु ?” भन्ने प्रश्नभन्दा “म कुन पदमा छु ?” भन्ने प्रश्न ठूलो हुन थालेको देखिन्छ । यही कारणले गर्दा मण्डलीहरू विभाजित हुन्छन्, सेवकहरू निरुत्साहित हुन्छन् र सुसमाचारको प्रभाव समाजमा कमजोर बन्छ ।

१. येशूले पद होइन, सेवालाई महानता भन्नुभयो

जब चेलाहरूबीच “को ठूलो हो ?” भन्ने विवाद चलिरहेको थियो, येशूले भन्नुभयो : “जो तिमीहरूका बीचमा ठूलो हुन चाहन्छ, त्यो तिमीहरू सबैको सेवक होस् ।” (मत्ती २०:२६) संसारको दृष्टिमा ठूलो हुनु भनेको अरूमाथि अधिकार जमाउनु हो । तर परमेश्वरको राज्यमा ठूलो हुनु भनेको अरूको सेवा गर्नु हो । येशूले “ठूलो पद खोज” भन्नुभएन, “ठूलो सेवा गर” भन्नुभयो । शिक्षा : ख्रीष्टियन नेतृत्वको मापन पदले होइन, सेवाले हुन्छ ।

२. येशू स्वयं सेवकको रूपमा आउनुभयो

“किनकि मानिसको पुत्र सेवा पाउनलाई होइन, तर सेवा गर्न र धेरैका निम्ति आफ्नो प्राण छुटकाराको मूल्य स्वरूप दिन आउनुभयो ।” (मर्कूस १०:४५) सारा सृष्टिका प्रभु भएर पनि येशूले सेवकको रूप धारण गर्नुभयो । उहाँले : बिरामीहरूलाई निको पार्नुभयो । भोकाहरूलाई भोजन दिनुभयो । पापीहरूलाई स्वीकार गर्नुभयो । आफ्ना चेलाहरूको खुट्टा धोइदिनुभयो । यदि प्रभुले सेवा गर्नुभयो भने उहाँका अनुयायीहरूले पदको घमण्ड गर्नु कति अनुचित हुन्छ !

३. चेलाहरूको खुट्टा धोएर येशूले सेवाको आदर्श दिनुभयो

“मैले तिमीहरूलाई एउटा उदाहरण दिएको छु, जसरी मैले तिमीहरूका निम्ति गरें, तिमीहरूले पनि त्यसरी नै गर।” (यूहन्ना १३:१५) खुट्टा धुने काम त्यो समयमा सबैभन्दा तल्लो दर्जाको सेवकले गर्ने काम थियो । तर येशूले त्यो काम गर्नुभयो । यसले देखाउँछ : साँचो नेतृत्व नम्र हुन्छ । साँचो महानता सेवामा हुन्छ। पदले होइन, सेवाले मानिसको हृदय जित्छ ।

४. पदको लालसाले मण्डलीमा विभाजन ल्याउँछ

चेलाहरूले पनि कहिलेकाहीँ पदको चाहना गरेका थिए । “याकूब र यूहन्नाले येशूसँग उहाँको राज्यमा दायाँ र बायाँ बस्ने स्थान मागे ।” (मर्कूस १०:३५–३७) यसले अरू चेलाहरूमा असन्तुष्टि र विवाद ल्यायो । आज पनि : पदको लागि प्रतिस्पर्धा, नेतृत्वको लागि संघर्ष, गुटबन्दी, व्यक्तिगत महत्वाकांक्षा, यी सबैले मण्डलीलाई कमजोर बनाउँछन् । “स्वार्थी महत्वाकांक्षा र घमण्डबाट केही नगर।” (फिलिप्पी २:३)

५. परमेश्वर घमण्डीलाई विरोध गर्नुहुन्छ

“परमेश्वरले घमण्डीहरूको विरोध गर्नुहुन्छ, तर नम्रहरूलाई अनुग्रह दिनुहुन्छ ।” (याकूब ४:६) जब पद सेवाभन्दा ठूलो हुन्छ : नम्रता हराउँछ,
घमण्ड बढ्छ, सहयोग घट्छ, आत्मिक शक्ति कमजोर हुन्छ । परमेश्वरले पद होइन, नम्र हृदय खोज्नुहुन्छ ।

६. प्रारम्भिक मण्डली सेवामा केन्द्रित थियो

प्रेरितहरूको सेवाकालमा नेतृत्व पदको विषयभन्दा सेवाको विषय महत्वपूर्ण थियो । “हामी प्रार्थना र वचनको सेवामा निरन्तर लागिरहनेछौं ।” (प्रेरित ६:४) प्रेरितहरूले पदको संरक्षणमा समय खर्च गरेनन् । उनीहरूले सेवाको विस्तारमा ध्यान दिए । फलस्वरूप, “परमेश्वरको वचन फैलँदै गयो ।” (प्रेरित ६:७) जहाँ सेवा प्राथमिक हुन्छ, त्यहाँ सुसमाचार फैलिन्छ ।

७. ख्रीष्टियन नेतृत्वको अन्तिम नमूना नम्रता हो

“ख्रीष्ट येशूमा भएको मनोभाव (मन) तिमीहरूमा पनि होस् ।” (फिलिप्पी २:५) येशू : परमेश्वरको स्वरूपमा हुनुहुन्थ्यो । आफूलाई रित्त्याउनुभयो ।
सेवकको रूप धारण गर्नुभयो । क्रूससम्म आज्ञाकारी हुनुभयो । यसकारण परमेश्वरले उहाँलाई उच्च पार्नुभयो । बाइबलको सिद्धान्त स्पष्ट छ : पहिले सेवा, त्यसपछि सम्मान । पहिले नम्रता, त्यसपछि उचाइ ।

आजको मण्डलीका लागि चुनौती : आज हामीले आफैलाई सोध्नुपर्छ : के हामी पदको लागि सेवा गर्दैछौं, कि सेवाको लागि पदमा छौं ? के हाम्रो लक्ष्य मण्डली निर्माण हो कि आफ्नो प्रभाव बढाउनु? के हामी सेवक अगुवा हौं कि पदाधिकारी मात्र ? मण्डली बलियो तब हुन्छ जब : पदभन्दा सेवा ठूलो हुन्छ, अधिकारभन्दा प्रेम ठूलो हुन्छ, प्रतिष्ठाभन्दा नम्रता ठूलो हुन्छ, नेतृत्वभन्दा सेवकपन ठूलो हुन्छ।

निष्कर्ष

बाइबलले सिकाउँछ कि परमेश्वरको राज्यमा महानता पदबाट होइन, सेवाबाट मापन गरिन्छ। जब ख्रीष्टियन विश्वासमा सेवा भन्दा पद ठूलो हुन पुग्छ, तब : विश्वास कमजोर हुन्छ, एकता भंग हुन्छ, सेवकहरू निरुत्साहित हुन्छन्, सुसमाचारको प्रभाव घट्छ । तर जब सेवा पदभन्दा ठूलो हुन्छ : मण्डली बलियो हुन्छ, आत्मिक जागृति आउँछ, विश्वास विश्वसनीय बन्छ, परमेश्वर महिमित हुनुहुन्छ । त्यसैले प्रभु येशूको वचन सम्झौं : “जो तिमीहरूका बीचमा ठूलो हुन चाहन्छ, त्यो तिमीहरूको सेवक होस्।” (मत्ती २०:२६) ख्रीष्टियन विश्वासको वास्तविक शक्ति पदमा होइन, सेवामा छ। सेवा नै नेतृत्वको आत्मा हो, र सेवकपन नै ख्रीष्टको मार्ग हो । आमेन ।